Francuskie wina

wina

 

Historia wina

Niezmiernie trudno jest określić ścisłą datę pojawienia się uprawy winorośli. Wykopaliska archeologiczne świadczą o tym, że uprawiano ją już 4000 lat p.n.e. i chociaż początki produkcji wina nie są znane, wiadomo, że ludzie udoskonalili tylko naturalny proces produkcji. Mocniejsze szkło i bardziej szlachetne korki. Wszystko jednak wskazuje na to, że kolebką winiarstwa są kraje kaukaskie, Gruzja i Armenia. Najstarsze informacje pisane lub ikonograficzne datowane są na 2500 lat przed Chrystusem i wszystkie pochodzą z Mezopotamii. Dalej wino podbija świat idąc ze wschodu na zachód, dzięki rozwojowi handlu w basenie Morza Śródziemnego. Przyczynili się do tego Fenicjanie, Grecy i Rzymianie. Przez tysiące lat wino było nie tylko napojem ale było też środkiem zapobiegającym i leczącym choroby. Na przykład żołnierze Cezara, podczas wypraw wojennych, spożywali codziennie litr wina, w celu zwiększenia odporności na choroby zakaźne i epidemie. Znaczny wkład w rozpowszechnienie tego trunku mieli Rzymianie. Podbijając coraz to nowe tereny przenosili ze sobą uprawy winorośli. Wzrost popytu na wino wiąże się też z rozwojem chrześcijaństwa – zwiększała się ilość klasztorów i zakonów a co za tym idzie – zapotrzebowanie na wino mszalne.
W średniowieczu Francja posiadała ogromne winnice, głównie w posiadaniu zakonników i arystokratów. W XII w. wino stało się towarem eksportowym. W wyniku tego ustanowiono zasady produkcji wina, mające zapewnić odpowiednią jakość eksportowanym towarom. W XVIII w. wraz z pojawieniem się butelki i korka wino zyskało nowe rzesze odbiorców. Winnice w połowie XIX w. przechodziły ciężkie próby w wyniku licznych chorób i pasożytów. W walce z filokserą pomogły przeszczepy z winorośli amerykańskiej, co spowodowało duże straty w winnicach oraz zmiany w regionach ich upraw. Kryzys ten sprzyjał produkcji tzw. win nienaturalnych. W wyniku tego wprowadzono zaostrzone przepisy dotyczące produkcji win oraz powołano specjalne organy państwowe, mające czuwać nad ich jakością i sprzedażą.

Podstawowe informacje o winie

Najprostszymi słowy wino to sfermentowany sok z winogron. Nazwy -wino- często używa się też dla określenia produktów fermentacji innych owoców, jednakże są kraje (np. Francja), które stanowczo się temu przeciwstawiają. Dla koneserów i smakoszy wino to najbardziej naturalny i najprostszy alkohol uzyskiwany z winogron. Szczep, czyli odmiana winogron, z których wytwarza się wino, jest jednym z najbardziej istotnych czynników decydujących o jego jakości, smaku i bukiecie.
Istnieje kilka tysięcy szczepów, ale w winiarstwie liczą się przede wszystkim te, które określa się mianem szlachetnych. Uprawiane od wieków we Francji, Niemczech, Włoszech, Hiszpanii i Portugalii, w ostatnim stuleciu bardzo się rozprzestrzeniły. Są obecne właściwie wszędzie tam, gdzie klimat sprzyja uprawie.
Wino znane było człowiekowi od czasów starożytnych. Według wierzeń nie stronili od niego nawet bogowie a ambrozja i nektar były ich ulubionymi napojami. Wino uświetniało uroczystości greckich świątyń, wypijano je w dużych ilościach na ucztach i innych biesiadach (wówczas obowiązkowo rozcieńczane było wodą).
Tak więc już od początku cywilizacji opróżniano wszelkie bukłaki, amfory, dzbany, beczki, butelki- Także chrześcijaństwo ma niemałe zasługi w dziedzinie upowszechniania wina. Kult wina jako krwi Chrystusowej czynił z wina napój niebiański, oczyszczający, uświęcający.
Dużo później, w średniowieczu, gdy winnice znacznie podupadły, ocalili je mnisi. Nie mogło przecież zabraknąć win klasztornych. Z historii i tradycji związanych z produkcją i konsumpcją wina wynika, że napoje te są ważnym rozdziałem w dziejach ludzkiej kultury.

Winiarstwo

Winiarstwo (krótko mówiąc) to przetwórstwo winogron na wino. Wszystko to składa się na proces uzyskiwania soku gronowego, jego fermentację i dojrzewanie. Oczywiście technik produkcji wina jest nieskończenie wiele a procesy jego produkcji są bardziej rozbudowane. Nie sposób też wyprodukować dwóch jednakowych rodzajów wina.
O właściwościach wina decyduje rodzaj szczepu winogron, czynniki naturalne (lokalny mikroklimat winnicy), sposób uprawy oraz metody produkcji wina. Istotę fermentacji wyjaśnił w 1863 roku Ludwik Pasteur.
Wina wytrawne to takie, w których w procesie fermentacji cały cukier przetwarza się w alkohol. Natomiast przy produkcji win słodkich fermentację przerywa się przed zużyciem całego cukru. Oczywiście dochodzi do tego cały proces leżakowania, czyli dojrzewania.
Produkcja win musujących polega na spowodowaniu w zwykłym winie tzw. drugiej fermentacji. Przebiega ona w hermetycznie zamkniętym naczyniu, tak, aby powstający dwutlenek węgla nie mógł się ulotnić (stąd bąbelki).
Niekwestionowanym numerem jeden wśród krajów o tradycjach winiarskich to Francja. Słynne wina z Burgundii, Bordeaux, Alzacji, Champagne i Loireíy nie mają sobie równych w świecie. O drugie miejsce walczą Niemcy i Włochy, przy czym Niemcy, z ogromną dyscypliną , dbają o jakość win (reńskie i mozelskie). Włosi natomiast przodują w konsumpcji.
Liczba gatunków win jest tak ogromna (wciąż powstają nowe), że informacje na temat najlepszych często niesprawiedliwie stawiają w cieniu te mniej cenione, a często bardzo wyśmienite. Duża różnorodność szczepów pozwala na uzyskiwanie rozmaitych smaków i bukietów oraz doskonalenie ich dzięki możliwościom komponowania kilku odmian.
Znaczną liczbę gatunków stanowią wina kupażowane. Kupażowanie, to taki etap produkcji, w którym miesza się wina lub destylaty winne o cechach wzajemnie uzupełniających się w celu uzyskania trunku o wyjątkowych walorach smakowych i harmonijnym bukiecie.

Wina francuskie – wina produkowane we Francji.

Jest to też kraj gdzie produkcja wina osiągnęła swoje szczyty jakościowe i stanowią one często wzorzec dla zbliżonych jakościowo produktów z innych krajów. Nie wszystkie jednak wina francuskie] są jakościowo najlepsze – produkowanych jest też dużo win średnich a nawet poślednich.

W Francji już pod koniec XIX wieku wprowadzono nadzorowaną przez rząd kontrolę jakości win i ich dość ścisły podział jakościowo – cenowy.

Wina francuskie dzieli się na:

– vin de table – czyli pośrednie wina stołowe, które są produkowane masowo z winogron, które nie muszą nawet pochodzić z jednego regionu Francji
– vin de pays – czyli wina pochodzące z mniej znanych regionów Francji, które nie uzyskały statusu apelacji – czasami tym mianem określane są także wina pochodzące z terenów apelacyjnych ale nie spełniających ostrych norm danej apelacji.
– vin d-appellation contrôlée – wina podlegające ostrym normom produkcyjnym; m.in. muszą być produkowane ze ściśle określonych odmian winogron, hodowanych w ściśle określony sposób na dokładnie zdefiniowanym terenie zwanym apelacją; w wielu apelacjach kontroli podlega też proces winifikacji i określone są maksymalne ilości wina jakie wolno wyprodukować z 1 hektara winnicy.

Tereny winiarskie we Francji są podzielone na tzw. apelacje, wewnątrz których produkcja wina jest ściśle nadzorowana i sprawdzana pod kątem spełniania szczegółowych norm, począwszy od sadzenia krzewów winogronowych a skończywszy na butelkowaniu i etykietowaniu.

Oprócz terenów objętych apelacjami są też bardziej rozproszone obszary, które z różnych względów nie uzyskały statusu apelacji. Same apelacje dzielą się na apelacje ogólne – które obejmują cały region – takie jak np. Bordeaux, oraz mniejsze apelacje znajdujące się wewnątrz tych ogólnych, które produkują wina szczególnie wysokiej jakości np. apelacja Medoc w Bordeaux.

Produkcja wina w apelacjach odbywa się albo w spółdzielniach winiarskich od których kupują wina tzw. negocjatorzy, albo w przypadku win naprawdę wysokiej jakości w małych prywatnych gospodarstwach, które same butelkują swoje wina. Te gospodarstwa, zwane różnie w różnych apelacjach (Chateau, Clos, Estate) dzielą się z kolei na grupy zwane Cru: najprzedniejsze nazywają się Cru superiere, bardzo dobre to Cru premiere, a średnie to Cru Bourgese i oprócz tego jest dużo gospodarstw, które są poza systemem cru. Dla skomplikowania sytuacji, sami negocjatorzy wykupują prawa do nazw niektórych gospodarstw i umieszczają je na produkowanych przez siebie butelkach.

Jeśli kupuje się wino na którym jest napisane – Appellation Bordeaux Controlee, Chateau XXX to najpewniej będzie to wino z apelacji ogólnej Bordeaux produkowane przez negocjatora lub (mniej prawdopodobne) przez jakieś pośledniejsze gospodarstwo. Takie wino kosztuje od 20 do 50 zł. Jeśli jednak na butelce jest napisane Appellation Medoc Controlee, Cru superieure, Chateau XXX – to jest to wino od najlepszego producenta, z apelacji wewnętrznej Medoc, za które będzie trzeba zapłacić minimum 200 zł.